Larynxmanipulatie

Eigenlijk is de term ‘manipulatie’ een verkeerde term; hij komt uit de manuele therapie waarbij het manipuleren een korte abrupte beweging van een gewricht is waarbij een knappend geluid ontstaat. Dat is larynxmanipulatie niet. Met deze techniek wordt een trage rekking of stretching van de spieren bedoeld, waardoor de spieren, in dit geval van de hals, nek, kaak en mondbodem, ontspannen worden.

Deze techniek wordt eigenlijk alleen gebruikt bij mensen waarbij sprake is van een hypertonie, dat betekent dat de spanning in de spieren van de hals, nek, kaak en mondbodem te hoog is.


Wat is het verschil met ‘gewone’ logopedische behandelingen?

Een gewone logopedische behandeling bestaat veelal uit functietraining van adem en stem gebruik. Hierbij wordt veel geoefend met houding, adem, stem en auditieve (luister) oefeningen. Larynxmanipulatie mag overigens niet gezien worden als een vervanging van deze technieken. Het is een aanvulling waardoor de ‘gewone’ logopedische behandeling sneller effect laat zien. Er wordt met deze facilitatie een goede basisvoorwaarde gecreëerd voor de andere logopedische oefeningen.


Effect van larynxmanipulatie

Aanvankelijk is het effect beperkt van duur. Maar wanneer de behandeling verscheidene malen wordt herhaald is het effect steeds weer langer van duur totdat het permanent is. In de meeste gevallen zijn 3 – 6 behandelingen echter altijd noodzakelijk.

Effecten van de facilitatie

  • ontspanning van hals, strottenhoofd, mondbodem
  • makkelijker slikken
  • vermindering van globus-gevoel
  • vermindering van klachten of pijnsensatie van de keel
  • verbetering van de flexibiliteit van het strottenhoofd

Indicaties voor facilitatie

  • verhoogde spierspanning in nek, schouder, hals gebied.
  • bij gespannen slikbeweging (meestal gepaard met en click tijdens het slikken)
  • een stem die snel vermoeid raakt
  • als er geen duidelijke aanwijzingen voor de herkomst van de heesheid bestaat

Tips en adviezen om overbelasting te voorkomen

  • Goede bevochtiging is belangrijk. Drink voldoende water. Indien nodig kan een luchtbevochtiger of inhaleren van waterdamp extra hulp bieden.
  • Voor en na intensief stemgebruik, is een warming up en cooling down van groot belang, net als bij het sporten. Dit kun je bijvoorbeeld doen met behulp van glijtonen, liptrillen of zoemen met ontspannen lippen en kaken. Vergeet ook niet je nek en schoudergebied door rekoefeningen goed op te warmen.
  • Kriebels in de keel kun je mogelijk wegkrijgen door een paar keer te slikken of probeer een slokje water te drinken.
  • Let op: kuchen of keel schrapen is niet goed voor je stem.
  • Belast de stem niet te veel, met andere woorden: vermijd zo veel mogelijk schreeuwen en fluisteren
  • Vermijd rook en andere prikkelende stoffen zoals verf-, lijm-, chloor- en alcoholdampen
  • Zorg voor een goede lichamelijke conditie en een goede lichaamshouding.


Wat doet de logopedist?

De logopedist verricht onderzoek. Hiervoor moet de cliënt zo ontspannen mogelijk op een behandelbank liggen. De logopedist palpeert de structuren om de mogelijkheden van de benige structuren en de spanning van de spieren na te gaan in mond-, keel- en halsgebied. Als het duidelijk is dat er ergens een probleem bestaat m.b.t. de beweeglijkheid of de spierspanning zal de logopedist de structuren manipuleren/faciliteren/masseren totdat deze in de normale stand staan. Dit lukt niet altijd direct de eerste keer, maar moet de cliënt een paar keer terug komen, voordat de normale beweeglijkheid is bereikt.

Hiernaast krijgt de cliënt oefeningen mee, die hij/zij thuis moet doen om de beweeglijkheid te behouden. De logopedist zal hierbij aandacht besteden aan ademhaling, houding en stem, naast de beweeglijkheid van de larynx.

Indien er na een aantal keer geen vooruitgang plaatsvindt, kan het probleem dieper liggen en zal de cliënt worden doorverwezen naar een fysiotherapeut of manueel therapeut.